Wijsheid en geluk voor het leven

Al van jongs af aan ging ik vaak tegen de stroom in. Alles onderzoeken, in twijfel trekken, opnieuw bekijken. Weerwoord geven aan de dominee tijdens catechisatie. Naar The Doors luisteren en met vrienden avontuurlijke bosfeestjes organiseren. Ik genoot van zoektochten door de geest en het wiel vooral zelf uitvinden. Dit zette ik voort tijdens mijn studies: docent tekenen > beeldend kunstenaar > filosoferen met kinderen en jongeren > beeldende en kunstzinnige vorming. Het maakte mij vertrouwd met het smalle pad. Niet doen wat de meesten doen, maar zoeken naar geitenpaadjes. Dat is inclusief hobbels en valkuilen, want het leven heeft van alles in petto – het hoort er allemaal bij. Evengoed ontdekte ik dat besluitvaardigheid en zelfvertrouwen voortkomen uit onafhankelijkheid en lef. Is het misschien daarom dat we wijsheid en geluk zo gemakkelijk terugzien bij kleine kinderen? Met heel weinig kunnen en durven zij ontzettend veel. Zand, water en zon en hup, ze zijn zo uren verder. Complete aanwezigheid door te spelen. Een tak wordt koning, een stok is paard en in de emmer wacht de rivier die straks landsgrens wordt. Tot een jaar of acht gaan kinderen meestal gewoon lekker aan de gang. Daarna begint het grote twijfelen. Als tekenleraar heb ik de zin ‘ik kan niet tekenen’ maar al te vaak gehoord, ook van ouders. Meestal bedoelt iemand dan: ‘ik heb weinig ervaring en dus (nog) geen vertrouwen in wat ik kan’. Het raakt ook de rol die tekenen – of een andere vorm van zelfexpressie – heeft gekregen in ons leven; thuis en op school. Toch hebben we onze authentieke maakkracht voor het leven!

Lenig in hoofd, hart en handen

Behalve ‘doen’ zit er ook veel denkwerk in het maken van beelden. Zo zijn er – voordat ik start met schilderen – bijvoorbeeld allerlei randvoorwaarden. Juiste formaat en materiaal, verf- en kleurkeuzes, favoriete kwasten en penselen, verticaal/diagonaal/horizontaal werken, gezellig radioprogramma, opgeruimde werkplek etc. Beelden maken is echt een gelaagd gebeuren, net als filosoferen trouwens. Dat hardop denken doe ik graag in combinatie met rondfietsen, in bomen klimmen (nu tuinieren 😊), tekenen, kunst maken. Met mensen soebatten over de (soms best somber makende) wereld om ons heen. Accepteren dat het is zoals het is en binnen dit geheel geluk en wijsheid ervaren. En dat doe ik het allerliefst met en voor jonge mensen. Met kinderen werken = werken met oprechtheid en puurheid. Kinderen doen iets wat op latere leeftijd lijkt te verwateren. Ze spelen, zoals ik hiervoor beschreef. En ze weten dat ze spelen en doen het alsnog. Kinderen zijn flexibel in hun aanname van de waarheid; lenig in hun hoofd, hart en handen. Zo is een favoriete knuffel nog steeds een volwaardig gesprekspartner. En is de natuur één bonk magie – iets om te koesteren, als je het mij vraagt. Het is mijn mazzel om via de kunsten en het werken met kinderen zelf nog veel van die lenigheid te ervaren. Dus neem ik – als groot kind – het voortouw om samen wendbaar te zijn, zodat we dicht bij onszelf blijven.